Een blijde, ook wel trebouchet genoemd, is een strijdmiddel waarmee al in de Romeinse tijd vestingen werden belaagd. Het wapen werd echter vooral in de Middeleeuwen ingezet bij het uitvechten van oorlogen. Lang voordat buskruit en kanonnen werden uitgevonden, werden met blijdes projectielen over honderden meters tegen en over stadswallen en vestingmuren geschoten om dood en verderf te zaaien. De daarvoor benodigde energie werd ontleend aan achtereenvolgens menskracht en zwaartekracht. Door een groot gewicht te laten neerstorten, werd een werparm in een geweldige versnelling opgezwiept, waarbij het aan het uiteinde van de arm bevestigde projectiel werd weggeslingerd, niet alleen met kracht maar ook met precisie.

De negen mannen en één vrouw die zich De Blijde Vrienden noemen, kennen elkaar van Oosterend Present. Ze vormden toen de bouwploeg, die de decors voor het historische spel in elkaar zetten. Ondanks de gemeleerdheid van dit gezelschap, of misschien wel juist daardoor, ontstond een hechte band. Samen iets maken waarbij ieder zijn eigen specifieke kennis en kwaliteiten inzet om er tenslotte gezamenlijk eer mee in te leggen, bleek verbroederend en gezellig te zijn. Na afloop van het feest ontstond daardoor al gauw het voornemen samen opnieuw ‘iets’ te gaan bouwen. Besloten werd een blijde te maken, in navolging van liefhebbers in het buitenland die ook met zoiets bezig waren. Speurend op het internet ontdekten de Oosterenders dat een student een kleine blijde had gemaakt als afstudeerproject. Omdat dit instrument op technisch-wetenschappelijke basis was ontwikkeld, werd besloten dit type na te bouwen. Eerst werd een model van nauwelijks een meter hoog in elkaar gezet en toen dit prima werkte, werd overgegaan op het grote werk, een blijde die de grootste in Nederland zou moeten worden.

Terwijl de bouw op een boerenerf bij Oosterend feitelijk al gaande was, stelden de vrienden zich op de hoogte van ervaringen van mensen in binnen- en buitenland die met hetzelfde bijltje hadden gehakt. Ze gingen op bezoek bij blijdenbouwers in Dronten en in Duitsland en Denemarken die ze via internet hadden ontdekt. Veel aanvullende informatie werd ook ontleend aan een speciale verzamelsite. Dat was maar goed ook, want de Oosterenders zagen dat ze toch niet helemaal goed bezig waren en pasten hun ontwerp alsnog aan.
Bij het afvuren van een blijde komen grote krachten vrij. Het onderstel dat de werparm draagt, moet daarom zwaar en stabiel zijn. De bouwers hadden het geluk dat zij zwaar balkhout konden krijgen van Dirk Leegwater, afkomstig van de gesloopte schuur van De Propagatie. Dank zij een tip van Jan Vonk wisten ze van Rijkswaterstaat ook palen van keihard azobéhout te bemachtigen, afkomstig van defect remmingwerk uit de veerhaven. De timmerlieden binnen de groep maakten daarvan met prachtige pengatverbindingen twee zogeheten A-frames, elk met een gewicht van twee ton. De telekraan van René Boon was nodig om deze constructie op de fundering te zetten en daarmee werd de belangrijke eerste fase van de bouw in de zomer van vorig jaar afgesloten. De winter werd gebruikt voor het maken van andere onderdelen, waaronder het metaalwerk en het assembleren ervan. De twaalf centimeter dikke hoofdas in de nok, die het draaipunt van de werparm vormt, is een stuk van de as van een gemaal, afkomstig van de collega-blijdenbouwers in Dronten. De iets dunnere as waaraan de bak met het gewicht hangt, komt van Tatenhove.

Drie weken geleden kreeg de blijde zijn definitieve gedaante, toen de loonwerkers Smit van Zevenhuizen met hun verreiker de werparm aanbrachten. Deze meer dan tien meter lange arm bestaat uit twee tegen elkaar aangesnoerde taaie dennenstammen, die dankzij bemiddeling van boswachter en dorpsgenoot Erik van der Spek konden worden bemachtigd. Met de werparm in de hoogste stand heeft de blijde een totale hoogte van 13,65 meter. Belangrijke onderdelen van de constructie zijn de grote handbediende wielen waarmee de werparm naar beneden en de bak met gewicht omhoog wordt getrokken, zodat de blijde lanceringgereed wordt. De daarmee verbonden tandraderen zijn van twee centimeter dik staal, die hun vorm kregen op de snijtafel van Chris Otten in Oudeschild. De gewichtbak is verzwaard met een partij door Nico Roeper aangevoerde betontegels en weegt thans 2500 kilo. Door er nog meer tegels bij te doen, kan het gewicht maximaal worden verdubbeld, wat bij het afvuren extra energie geeft en daardoor mogelijk een nog grotere werpafstand. Het betekent echter ook een veel zwaardere belasting voor de werparm, dus het is uitkijken geblazen. Er zijn tal van andere factoren die effect hebben op de actieradius van het projectiel, zoals omvang en gewicht van het projectiel zelf, en de lengte touw dat eraan zit. Zaterdag werden bowlingballen van acht kilo gelanceerd. De Blijde Vrienden zijn nog op zoek naar lichtere bowlingballen om in de komende weken mee te experimenteren. De bouwers denken ook aan projectielen die speciale effecten veroorzaken, zoals een rookspoor.
Intussen wordt scherp gelet op de veiligheid. ‘Als er ook maar één ongeluk zou gebeuren, is alle aardigheid er voor iedereen af’, zegt Brendan de Graaf die optreedt als voorzitter en woordvoerder van de Blijde Vrienden. Bij het lanceren en de daaraan voorafgaande handelingen moeten omstanders achter rood-witte linten blijven en zich in elk geval niet recht voor of achter de blijde bevinden. Ook het vee in de buurt mag geen gevaar lopen. Bij elke proef haalt Ewald Witte, zelf één van de bouwers, zijn koeien uit het schootsveld.

Een demonstratie met het middeleeuwse wapen is een publiekstrekker van de eerste orde. Dat blijkt uit de toestroom van toevallige voorbijbijgangers die het allemaal erg spannend vinden en veel interesse tonen voor de techniek. In Denemarken is een blijde middelpunt van een middeleeuws themapark waar veel toeschouwers op afkomen. Misschien zullen ook de Oosterender blijdebouwers incidenteel of op vaste tijden openbare demonstraties gaan geven, maar zo ver is het nog lang niet. Eerst moet maximale perfectie worden bereikt, hebben ze zich voorgenomen.
Er is veel sympathie voor het project, zodat het niet moeilijk was sponsors te vinden die diensten of materialen beschikbaar stelden. Geen van de in dit artikel genoemde mensen wilden geld hebben en deden vaak meer dan was gevraagd. Dat geldt ook voor Dries Veltkamp, die een mobiele werkkeet beschikbaar stelde, Fons van Schoonhoven van Texdok, die de grote asgaten boorde in het harde hout, en Westerlaken en Werner Dros, die het transport van de zware onderdelen verzorgden. De Graaf: ‘Hartverwarmend. Zo zijn we erg leuk bezig met elkaar’.